Crypto aandrijving

[Maarten Waarlé]

Nog maar even een Crypto naaf van het latere type met kleinere wielen .
Deze naaf lijkt in de grond te hebben gezeten , zo verrot dat die is.

overzicht van de naaf in onderdelen.JPG (243.82 KiB) 22833 keer bekeken

Crank montage punt.JPG (183.24 KiB) 22833 keer bekeken

P1030512.JPG (113.38 KiB) 22833 keer bekeken

planeetwiel kooi.JPG (128.79 KiB) 22833 keer bekeken

zonnewiel moet aan de naaf geschroefd zijn.JPG (198.74 KiB) 22833 keer bekeken

Naar de kern van de naaf toe wordt ze steeds beter.
Het zonnewiel is aan de naaf geschroefd en de planeetwieltjes worden aangedreven met de crank/pedaal.
Het grote omringende tandwiel met binnen vertanding is inderdaad vast aan de vork geschroefd.
De verhoudingen tussen aandrijfas en wielnaaf zijn duidelijk groter dan bij het oude model voor grote velg.
Wel mooi gemaakt met de afstelbare cups met kantelen .
Nu nog een geared Facile als vergelijking. Daarvan is de aandrijving die ook versnellend werkt nog wat lastiger te begrijpen.

[Durabo88]

Van buiten lijkt het meer een archeologisch artefact, maar vanbinnen ziet het draaiwerk er nog wel aardig uit!

[Maarten Waarlé]

Ja, en deze naaf gaat waarschijnlijk ook weer opgeknapt worden. Er is een fiets die de naaf mist.
Het loopwerk is nog zeer bruikbaar en een deel van de onderdelen die verrot zijn kunnen goed nagemaakt worden. Grootste uitdaging is de buitenste tandring.
De vierkante blokjes op de naaf zijn voor de spaken en die mogen ook wel vervangen worden. Niet als losse blokjes omdat me dat niet sterk genoeg lijkt maar als ring met uitsparingen. Dus een geheel als het ware

[Maarten Waarlé]

Bij deze nog de Geared Facile als familielid van de veiligheids fietsen met voorwielaandrijving.
Het is lastig in een oogopslag te zien of te doorgronden , dit systeem maar ook dit voorwiel (eenmaal gemonteerd) draait sneller dan de cranks bewegen.

P1030552.JPG (264.57 KiB) 7586 keer bekeken

P1030553.JPG (214.2 KiB) 7586 keer bekeken

De cranks zitten op een as die vrij door de naaf loopt in de naaf zitten twee kogellopen voor deze as.
De naaf is met dubbele kogellopen gelagerd in de vorken
Het kleine tandwiel (18tanden) zit vast aan de drijfstang die van de pedaalhefboom onderaan komt en kan vrij draaien op kogels in de korte crank.
Bij een omwenteling van de crank zal het kleine vaste tandwiel zich van alle kanten laten zien aan het grote tandwiel (37tanden) dat aan de naaf is verbonden.
Dat kleine tandwiel brengt het grote tandwiel dus 18 tanden verder dan de 37 die het zelf heeft.
Er ontstaat een verhouding van 37 T plus 18 T gedeeld door 37T en dat is iets van 1,486.
De wieldiameter is 40 inch en dat maal 1,486 geeft een wiel grootte alsof die een kleine 60 inch is.
Dat is een behoorlijk verzet. Naar het schijnt rijden deze Geared Facile fietsen behoorlijk goed en er zijn ook wedstrijden mee gewonnen.
Het getal 37 van het grote tandwiel betekent dat de tanden van het grote tandwiel niet bij alle omwentelingen in het zelfde gebied van grotere inspanning en dus slijtage raken maar steeds door draaien. Dat is een verstandige keuze al zal het kleine tandwiel wel steeds de grootste spanning op de zelfde tanden hebben.
De Facile met rechtstreekse hefboomaandrijving was de eerste safety oplossing en begin 1878 al gepatenteerd.

nationaal Museum Liverpool.jpg (59.12 KiB) 7586 keer bekeken

De Geared Facile was rond 1888 vrij laat met de verbetering van de aandrijving van de Facile. De achterwiel aangedreven safety was in die jaren al haar eerste fase voorbij en duidelijk favoriet.
Toch een leuke oplossing met de hoge bi als voorloper in gedachte. Heel veilig om te rijden en behoorlijk snel dus.
De Geared Facile is naar het schijnt de fiets met de meeste kogels van die periode. behalve in de aandrijving op alle draaipunten ook het achterwiel en het balhoofd dat gelagerd is met kogels.

GTJ83890_2.jpg (47.26 KiB) 7586 keer bekeken

[Maarten Waarlé]

Maarten Bokslag heeft een direkt aangedreven Facile gerestaureerd.
Prachtig verslag op: https://forum.oudefiets.nl/viewtopic.php?p=32070#p32070

[Maarten Waarlé]

De afgelopen dag ben ik bezig gegaan met de laatste front driver uit de serie van Crypto.

P1040829.JPG (387.18 KiB) 715 keer bekeken

De voorgaande modellen hadden geen ruitframe maar waren meer hoge bi achtig van vorm met een enkele backbone. Nog vroeger waren ze ook hoger gebouwd met aandrijfwielen van rond de 42 inch
Maarten Bokslag had `m gekocht toen we samen in Beaulieu op de auto jumble waren. Dat was nog voor dat de brexit plaats vond, dus al een paar jaar terug. Afgelopen jaar heb ik de fiets van Maarten overgenomen.

Het is een Crypto Aplha met 24 inch wielen en zal rond 1899 zijn gebouwd.
Hierna hield het bij Crypto op met door hen geliefde concept van frontwheel drivers en ging men rijwielen met kettingaandrijving op het achterwiel bouwen.
Later zijn ze met voedselproductie machines (grote industriële mixers) verder gegaan. Ze bestaan nog steeds als bedrijf Crypto-Peerless:

Een paar jaar eerder was deze fiets op een veiling verschenen Daarvan zijn deze foto`s :

Doninic Winter auction

26841-0.jpg (300.75 KiB) 715 keer bekeken

26841-1.jpg (389.75 KiB) 715 keer bekeken

De fiets is dik overschilderd en het nikkel is met zilver verf overgekwast. Eigenlijk niet zo`n slechte fiets mechanisch gezien maar zoals wel vaken met Engelse fietsen een kwestie van oude restauraties ongedaan maken en weer goed in elkaar zetten.
Ik heb de voornaaf uit elkaar gehaald en schoon gemaakt. Alles was zwart en zilver gekwast maar de loopvlakken van de kogels waren en zijn nog puntgaaf.
Het is van hoge kwaliteit en slim geconstrueerd.
alles hieronder is nog redelijk vernikkeld. Je kan je afvragen waarom het zilver geverft was.

P1040833.JPG (463.43 KiB) 715 keer bekeken

P1040834.JPG (252.79 KiB) 715 keer bekeken

P1040835.JPG (222.21 KiB) 715 keer bekeken

P1040838.JPG (475.16 KiB) 715 keer bekeken

Veel te duur om te bouwen natuurlijk nog naast dat het concept van voorwielaandrijving in 1890-1900 echt wel achterhaald was.

De meeste moeite met demonteren had ik met het zonnetandwiel dat op de naaf geschroefd zit zoals een normaal tandwiel. rechtse draad met een links draaiende contra ring. Ik heb voor het tandwiel speciaal gereedchap gemaakt om het los te krijgen.

P1040832.JPG (215.42 KiB) 715 keer bekeken

Nu ga ik nog de spaken loshalen om de naaf goed schoon te krijgen en dan kan alles weer in elkaar.

P1040831.JPG (231.98 KiB) 715 keer bekeken

Het model is de zelfde als de verrotte versie een stuk terug in deze draad.
Het zal wat moeite kosten om op dit kleine fietsje te kunnen fietsen maar ik ga het zeker wel proberen. Benieuwd naar hoe licht het lopen zal.